Kulluğun Mükafatı
Allah’a yapılan kulluğun karşılığı nedir? Sorusuna verilebilecek en kısa cevap:
Bu ibadetin mükafatı hayat ve varoluşun devamı, ona bağlı olarak da rızık olabilir. Allah’a ibadet eden her şey, daha güzel bir ifadeyle, fıtrat kanununa tabi olan her şey, hayatla nimetlenir, varoluşu fıtri kanuna uygun olarak devam eder ve rızık olarak ifade edilen mükafata ulaşır. Allah’a ibadet etmeyen ve fıtrat kanununa karşı gelen herşeye yokluk takdir edilir. Böylece varlık nimetinden ve hayattan mahrum olur. Kainatta her şeyin tabi olduğu kanun budur. Taş, ağaç, hayvan, insan -kafir veya mü’min- bundan istisna değildir. Allah (c.c.) şöyle buyuruyor:
“Yeryüzünde hiç bir canlı yoktur ki, rızkı Allah’a ait olmasın. (Allah) onun durduğu ve emanet bırakıldığı yeri bilir. Bunların hepsi açık bir kitap (Levh-i Mahfuz)dadır.” (Hud: 11/6)
“Ey insanlar! Allah’ın size olan nimetini hatırlayın! Allah’tan başka size gökten ve yerden rızık verecek bir yaratıcı var mı? O’ndan başka ilah yoktur. Nasıl oluyor da (tevhidden) çevriliyorsunuz?” (Fatır: 35/3)
“O size yeri boyun eğer yaptı. Haydi onun omuzlarında yürüyüp, Allah’ın rızkından yeyin. (Sonunda) dönüş O’nadır.” (Mülk: 67/15)
“Yahut yaratmaya kim başlıyor, sonra onu (kim) iade ediyor (ölüp ortadan kalkan şeyleri yeniden yaratıyor?) Sizi gökten ve yerden kim rızıklandırıyor? Allah ile beraber başka bir ilah mı var? De ki: Eğer doğru iseniz delilinizi getirin.” (Neml: 27/64)
“Üstlerinde kanatlarını açıp yumarak uçan kuşları görmüyorlar mı? Onları (havada) Rahman’dan başkası tutmuyor. Doğrusu O, her şeyi görmektedir. Yahut Rahman’dan başka size yardım ed(ip sizi O’nun azabından kurtaracak) ecel askerleriniz kimdir? Kafirler derin bir gaflet ve aldanma içindedirler. Yahut Allah, rızkını tutacak olursa size rızık verecek olan kimdir? Doğrusu onlar azgınlık ve nefret içinde direnmektedirler.” (Mülk: 67/19-20-21)
Bu ayetlerden hareketle ulaşacağımız sonuç şudur:
İnsan, Allah’a ibadet konusunda kainatta bulunan diğer varlıklarla aynı seviyede olduğu gibi, mükafat konusunda da onlarla aynı seviyededir. İnsan ve diğer varlıkların elde ettiği mükafatlardaki şekli farklılıklar, ihtiyaç ve kabiliyet farklılığına dayanır. Mükafatın şekil ve görünüşlerine bakmadan, insan dahil diğer bütün varlıkların muhatap olduğu mükafatın mahiyetini araştırdığımızda şunu görürüz:
Allah (c.c.), bütün bitki, hayvan, ve diğer varlıkların ihtiyaç ve kabiliyetlerine göre onların yaşamasını temin eder. Rızık sebeplerini yarattığı gibi insanın da ihtiyaç ve kabiliyetine göre rızık ve yaşama şartlarını hazırlayarak onu mükafatlandırır.
Bu konuda, insanın diğer varlıklara olan üstünlüğü, mükafatın şekli yönünde olup, özde bir farklılık yoktur. Yani, mükafat varlıkların ihtiyaç ve kabiliyetlerine uygun olarak verilir. Mesela fare ancak ihtiyaç ve tabiatına uygun olarak mükafatlandırılır, başka bir varlık da başka bir biçimde. Birisi için mükafakat olan, ihtiyaç ve tabiat farklılığından dolayı bir başkası için kötü olabilir. İşte mükafatlandırmadaki şekli farklılık, fıtri farklılıkdan kaynaklanmaktadır. Dünyada, sayısız nimetler içinde bulunan bir kimsenin, çiçeklerle donatılmış bir yerde hissettiği mutluluğu, bir serçe ancak ottan yapılmış bir yuvada hisseder. Çiçeklerle donatılmış bir mekan, elbette otlardan yapılmış bir yuvadan daha iyidir derken, bunun insanlara göre olduğunu unutmamamız gerekir. Bir serçe için durum bunun tam aksidir. Varlıkların, ihtiyaç ve tabiatlarına göre mükafatlandırılmaları esastır. Konuya bu açıdan yaklaştığımızda, hem mekanı çiçeklerle donatılmış insanın, hem de ottan yapılmış bir yuvaya sahip olan kuşun ihtiyacı yapılarına uygun olarak karşılanmıştır. İşte bu yönüyle yuvasındaki kuş ile, çiçeklerle süslenmiş evdeki insanın, Allah (c.c.) tarafından kendilerine bahşedilen mükafatta (gaye mutlu olmak, rahat olmak vs. ise) eşit olduklarını görürüz. Bütün bunlar, kafir, müşrik, veya şükreden bir mü’min için de aynen geçerlidir. Allah (c.c.), rızık, varlık ve koruma nimetlerini sadece kendine kulluk eden, O’na hiçbirşeyi ortak koşmayan mü’minlere verdiği gibi, kendisini inkar edip, kulluktan kaçınan veya canlı-cansız başka şeyleri O’na ortak koşan kimseleri de bu ve diğer nimetleriyle kuşatmıştır. Kafir, fıtrat kanununa uyma konusunda veya başka bir ifadeyle “fıtri ibadette” bir mü’minden daha fazla dikkat gösterirse mükafatı fazla bile olabilir. (Sağlık, sıhhat, dinçlik vs.).
Seyyid Ebu’l A’la Mevdudi
Yorum Yaz