“O, kendisinden başka ilâh olmayan Allâh’tır.İdrak edilemeyen (görünmeyen) ve idrak edilebilen (görülebilen) her varlığı bilendir.O, zâtında rahmetli, işinde merhabet sahibidir.” (Haşr, 59/22)

İnsan gözü, canlılar alemindeki gözlerin az görebilen sınıfına dahildir desek sanırım yanlış söylemiş olmayız.Meselâ, aslan gibi bir hayvan karanlık bir ortamda avını görebilir.Kartal ise, avını 1,5 km uzaktan görüp ona dalış yapabilir.Ya da daha küçük bir canlı olan örümceği örnek verelim:

Avlanmak ve çiftleşmek için, sıçrayan bir örümceğin sahip olduğu en önemli yetenek; harika görme kapasitesidir. Hayvan sekiz gözüyle tüm çevresini görebilir, kendi büyüklüğünün “yirmi katı” uzaklıktaki detayları ayırt edebilir. Yan gözler harekete karşı duyarlı olup, insandakine benzer bir çevresel görüş sağlar. Örümcek, hareketli bir cisim algıladığında, ona doğru döner ve ön orta gözlerini cismin üzerine kilitler. Bu büyük gözlerdeki iç tüpler, bireysel ya da toplu olarak hareket ederek kısa sürede tarama yapabilirler. (National Geographic, Eylül 1991, s.43-63)

İnsanın boy uzunluğunu 1 metre alsak dahi, 20 metre ötedeki detayları ayırt etmesi mümkün değildir.Ama bir örümcek bu yetenekle donatılmıştır.Ayrıca, karanlıkta göremediği gibi, pek çok açıdan da sınırlı bir görüşe sahibtir.Elbette bu, insan için bir eksiklik değildir.Aksine Allâh’ın rahmetinin bir sonucudur.İnsanın eksikliği, görmediğini inkar etmekte aceleci davranmasıdır.

İnsanın göremediği ama gözünün önünden asla ayrılmayan canlılar vardır.Bu canlara, bakteri ismi verilmiştir.Onların zararlı olanları olduğu gibi, insan için faydalı olanları da vardır.Mesela, yoğurt faydalı olanına, virgül bakteri ise (koleraya neden olur) hastalık yapanına örnek gösterilebilir.

İnsanların çoğu, onları görerek yaşasalardı, hayatlarının düzeni bozulur kaçacak yer ararlardı ve sonuç olarak buna asla muvaffak olamazlardı.Ama Allâh, onları görecek kadar kabiliyet vermemekle, bizlere olan rahmetini göstermiş oluyor.Bu, sadece bir tek örnektir.Daha başka ne göremiyorsak, bizim görmemiz gerekmediği içindir.Neyi görüp neyi görmeyeceğimize karar verenler de bizler değiliz, o karar Allâh’a aittir.Allâh ise, her şeyi yerli yerince yaratandır, ne gerekiyorsa onu yapandır.O, hikmetle iş yapar, asla abes işi olmaz.

Yıllarca, bakterileri göremediğimiz halde onlarla iç içe yaşadık.Daha başka görmediğimiz bir sürü varlık olduğu da kesindir.İnsana düşen, inkar etmekte acele etmemek, doğru bir terazi olan akıl terazisi ile tartmak ve olaylara bütüncül bir kafa ile yaklaşmaktır.Daha da önemlisi, hakikatı bulmak için, bütünü gören ve bilen Allâh’a teslim olmak şarttır.Göremediklerimizi ve görebildiklerimizi tekrar düşünmek, tefekkür etmek duasıyla…

Ve’l Hamdu Lillâh.