Câhiliyye denince, aklımıza hemen Efendimize (s.a.s) vahiy gelmeden önceki Arab toplumu gelir.Fakat câhiliyye isimlendirmesi, Allâh’a gerektiği gibi inanmamaktan ve O’nu gereği gibi tanımamaktan kaynaklanan bir isimlendirmedir.Dolayısı ile biz, eski çağda yaşayan câhil insanları kadîm câhiliyye; yakın zamanlarda yaşamış ve hâlen yaşamakta olan câhil insanları da modern câhiliyye diye isimlendireceğiz.Bu isimlendirmeyi yapmamızın sebebi, bu iki câhilî kafayı karşılaştırmaya tâbi tutacak olmamızdandır.

Kadîm câhiliyyenin tanrı tasavvuruna baktığımız zaman, onlarda da Allâh inancı olduğunu görmekteyiz.Bunun kesin delillerini ortaya koyacak olursak; Allâh Rasûlü’nün (s.a.s) bir ömür putperestlikle mücadele edip putların, Allâh’a aracılar kılınmaması için mücadele etmesini ve Kur’ân’daki onlarca “müşrik” kelimesi geçen âyeti örnek gösterebiliriz.Bunun dışında bir örnek vermek gerekirse, Mü’minûn sûresinin şu âyetlerine bakalım:

84. De ki: “Eğer biliyorsanız (söyleyin bakalım), bu dünya ve onun içindekiler kime aittir?”

85. “Allah’a aittir” diyecekler. “Öyle ise siz hiç düşünüp taşınmaz mısınız!” de.

86. “Yedi kat göklerin ve mutlak hükümranlık tahtının yegâne Rabb’i kimdir?” diye sor.

87. “Allah’tır.” diyecekler. “O halde hâlâ sorumluluğunuzun bilincine varmayacak mısınız?” de.

88. Onlara “Her şeyin hâkimiyetini elinde tutan, (her varlığı) kollayıp kayırdığı halde kendisi kimsenin korumasına muhtaç olmayan kimdir?” diye sor.

89. “(Buna da) Allah’tır.” diyecekler.De ki: “Şu halde nasıl büyülenmiş (gibi) davranabiliyorsunuz?”

90. Doğrusu biz onlara gerçeği getirdik; onlar ise ısrarla yalan olana sarıldılar.

Kadîm câhiliyye, aslında putlara tapmadıklarını onları aracı olarak görüp, onların kendilerini Allâh’a yaklaştıracağını umuyorlardı.Fakat putlara tanrılarımız demekten de geri durmuyorlardı.Aslında onların bu tutumları, samimi olmayıp kendi hevâ ve heveslerine taptıklarının göstergesidir.Çünkü Allâh’a kulluk yapmak konusunda ciddî ve samimi olsalardı, Rasûlullâh’a (s.a.s) vahiy geldiğinde tereddütsüz, îmân ederlerdi.Fakat onlar îmân etmek yerine, Allâh’ın gönderdiği elçi ile harb etme yolunu seçtiler ve kendi sonlarını hazırlamış oldular.Evet onların adı şimdilerde ya anılmıyor ya da kötü bir şekilde anılıyor.Âhiretteki durumları ise, hem sözle hem de azab ile rezil ve zelil olmaktır.

Modern câhiliyyeye gelirsek, onların durumu kadîm câhiliyyeden daha kötüdür.Çünkü modern câhiliyyede bir tanrı tasavvuru yoktur.Onlar Allâh’ın otoritesini tanımayıp her şeyi tesadüfe vererek, sebebleri tanrı edindikleri halde kendilerini tanrı tanımaz olarak adlandırırlar. Onların durumunun kadîm câhiliyyeden daha kötü olmasının ana sebebi ise, Allâh’ın Kur’ân’da müşrik kelimesini kullandığı hâlde, Kendisine hiçbir şekilde inanmayanları anmaya değer bulmamış olmasıdır.Bu da göstermektedir ki, Allâh onlara müşrikler kadar bile değer vermemektedir.

Kadîm câhiliyyeden modern câhiliyyeye kadar, insanların tanrı inançları gittikçe azalmıştır.Onlar yalnızca kendi hevâ ve heveslerine, kendi benliklerine tapar olmuşlardır.Bununla birlikte Yahudi ve Hristiyanların bazılarında hâlâ tanrı inancı görülmektedir.Fakat onlardan da ateizmi savunanların çok fazla olduğu bilinen bir gerçektir.Buradan yola çıkarsak, insanların tanrı inançlarının azalması kıyâmetin yaklaştığının habercisi olabilir.Çünkü İslâm’a mensub kişiler dışında –bozuk da olsa- bir tanrı inancına sahib olan kişilerin sayısı çok az olduğu gibi, İslâm’a mensub olduğunu söyleyen kişilerde de doğru olmayan tanrı tasavvurları kendini göstermektedir.Kendini Müslüman olarak adlandırdığı halde ateizmin bir şekli olan darvinizme inanan kişiler bu durumun en güzel örneğidir.Allâh’ın bir çok emir ve yasağının yok sayılarak onların yerine kişisel görüşlerin ikame edilmesi de Müslümanların Tevhîd inancını zedelemektedir.

Kıyametin gelmesinde şüphe yoktur.Allâh’ın saptırdığına kimse hidâyet edemez, Allâh’ın hidâyet ettiğini de kimse saptıramaz.Allâh’tan niyazımız odur ki, bizleri Müslüman olarak yaşatsın ve Müslüman olarak öldürsün ve Müslümanlarla beraber haşr etsin.Allâhumme âmîn.

Ve’l Hamdu Lillâh.